تراز چیست و چگونه محاسبه می شود؟

مدتی هست که درگیر یک مفهوم هستم به نام «تراز»! اگر در کل اینترنت بگردید، هیچ سایتی را نخواهید یافت که یک تعریف مشخص و درست و قابل اعتماد از تراز در کنکور بیان کرده باشد! همه فقط نوشته‌اند: هر چه تراز در کنکور، بالاتر، بهتر!! (خیلی ممنون!!)

سوال اولی که در اینجا مطرح می شود این است که چرا تراز اهمیت دارد؟
ببینید، برای اینکه افراد یک آزمون را رتبه‌بندی کنیم، شما چه راهی پیشنهاد می‌کنید؟

خوب، ممکن است بگویید هر کس هر نمره‌ای گرفت (که اصطلاحاً آن‌را «نمره خام» می‌نامیم) در رتبه بالاتری قرار بگیرد.

خوب، با این حساب مثلاً شما نمره ۱۷ می‌گیرید و در جایگاه اول قرار می‌گیرید اما فردای همان روز یک آزمون دیگر گرفته می‌شود و شما در آن آزمون هم ۱۷ می‌گیرید اما این بار در جایگاه آخر قرار می‌گیرید. چرا؟ چون دیروز سؤالات آسان بوده و امروز سؤالات سخت.

متوجه می‌شوید مشکل چیست؟ نمره ۱۷ شما یک بار ارزش بالاترین را داشت و یک بار ارزش پایین‌ترین! یعنی بحث این است که مثلاً ممکن است من در کنکور امسال نمره‌ام ایکس بشود و نفر اول کنکور بشوم. بعد کنکوری‌های سال‌های قبل بگویند چون آزمون آسان بوده ایشان نمره بالا گرفته و از این جور حرف‌ها…
یا مثلاً ممکن است شما ریاضی که درس با ضریب بالا است را خوب بزنید و نمره خوبی بگیرید اما در درس ادبیات هیچ دانشی نداشته باشید!

یک مشکل دیگر که تراز حل می‌کند این است: فرض کنید بخواهیم بر اساس «نمره خام» رتبه‌بندی کنیم. فرض کنید یک نفر در یک کلاس ۱۸ گرفته. آیا می‌شود گفت او نفر اول می‌شود؟ خیر! شاید آزمون آنقدر ساده بوده که همه افراد کلاس ۱۹ و ۲۰ گرفته‌اند و او آخرین نفر می‌شود! یعنی ۱۸ آن ارزشی که در آزمون‌های دیگر دارد را ندارد!

در بحث «تراز» (یا Balance) ما دنبال «یکسان‌سازی ارزش نمره» و «نرمال‌سازی» (Normalization) هستیم. یعنی ترازی که می‌گیرید همیشه ارزشش همان باشد و اینکه نسبت به «همه سؤالات» سنجیده شوید. در ترازبندی، تک‌تک سؤالات مهم می‌شوند (یعنی هر چه دیگران به آن سؤال، کمتر پاسخ صحیح دهند، ارزشش آن سؤال بالاتر می‌رود) و اینکه سطح بقیه افراد چطور باشد، روی تراز شما مؤثر است.

*نحوه محاسبه نمره خام:

۱۰۰ × = نمره خام

* نحوه محاسبه نمره تراز:

نمره خام : x، میانگین: x،انحراف استاندارد: S،تعداد شرکت کنندگان: N، نمره تراز:T

* نحوه محاسبه تراز کل:

… + = تراز کل

     

یک مثال از نحوه محاسبه تراز:

برای به دست آوردن تراز کلی داوطلب ابتدا باید تراز او در هر درس را به دست آوریم.

تراز کاربر در هر درس طبق فرمول‌های زیر محاسبه می‌شود:

روش محاسبه تراز در آزمون ها

تراز چیست و به چه منظوری انجام می شود؟

فرض نمایید از دانش آموزان کلاس شما آزمون عربی گرفته می­شود وشما در این کلاس نمره ۱۴ کسب می­نمایید وبا این نمره شما نفر اول کلاس می­شوید، یک بار دیگر از آن کلاس آزمونی گرفته می­شود و این بار نیز شمانمره ۱۴ کسب می­کنید با این تفاوت که نفر آخر کلاس می­شوید. در هردو آزمون شما نمره ۱۴ را کسب نمودید ولیکن ارزش این دو نمره یکسان نمی­باشد، که این موضوع یعنی یکسان سازی ارزش نمرات موضوع مبحث نرمالیزاسیون را می­سازد.

به عبارتی ممکن است دقیقاً درصد نمرات خام کارنامه شما با درصد نمرات خام کارنامه دوست شما یکسان باشد ولیکن رتبه شما یکسان نباشد، یعنی در کنکور سراسری وآزاد هر تست کنکور ارزش خاص خود را دارد وارزش تست شمار­ه­ی ۵ ادبیات با تست شماره ۶ یکسان نمی­باشد وجالب است بدانید آن تستی که کمترین پاسخگو را دارد، ارزشمندتر است. از این رو در می­یابید دروس ریاضیات و فیزیک تجربی و همچنین شیمی گروه ریاضی فیزیک وریاضی و آمار گروه انسانی دارای ارزش بسیار بالاتری از ضرایب در نظر گرفته شده هستند و این موضوع به صورت خیلی واضح در درس عربی عمومی دیده می­شود.

لذا نکته مهمی که بایستی همواره به خاطر داشته باشید این است که به هیچ وجه سعی نکنید مبحث را صرفاً به دلیل آنکه سخت می­باشد از گردونه مطالعاتی حذف نمایید به طور مثال در درس معارف اسلامی حتماً یک تست کنکور مربوط به روایات و احادیث ویک تست کنکور مربوط به درس وصیت نامه­ ی امام خمینی می­باشد واین دو تست بیشترین ارزش را در میان تستهای معارف اسلامی دارا می­باشند زیرا کمترین پاسخگو را دارند که حتی شاید خود شما یا دوستان شما نیز درکنکور سال قبل به این تست ها نتوانستند پاسخ صحیح بدهید ….

بنابراین این گفته عموم که می­توانید تست های دشوار را رها نموده و به سراغ تست های آسانتر بروید … کاملاً غلط می­باشد زیرا تست های دشوار به علت داشتن پاسخگوی کمتر از بیشترین ارزش در کنکور برخوردار می­باشند.

چگونه تراز خود را در کنکور افزایش دهم؟

چند راه ساده برای افزایش تراز وجود دارد اگر نکات زیر را بادقت مطالعه کنید با کمی تفکر میتوانید از آنها استفاده بهینه کنید.

•قانون اول کاهش یا افزایش تراز جمعیت شرکت کننده در آزمون بستگی دارد . پس اگر رشته هایی را انتخاب کنید که در آن افراد کمتری ثبت نام کرده اند تراز آن رشته در سال آزمون شما پایین ترخواهد آمد.

•قانون دوم این مورددوم را کسانی که پزشکی و تجربی باهم امتحان داده اند درکارنامه های پارسال خود دیده اند.بعضی از دانش آموزان با مقایسه این دوکارنامه مشاهده کرده اند بااینکه درآزمون پزشکی به نسبت درصدهای بالاتری زده اند تراز پایین تری کسب کرده اند.جواب این معما در سطح علمی شرکت کنندگان آزمون است.هرچه سطح علمی رقبای شما بالاتر رود کسب ترازبالاترسخت تر میشود.

•قانون سوم ازموضوع بالا نتیجه دیگری نیز میتوان گرفت. (اگر شاگرد زرنگها اعتماد به نفس نداشته باشند و رشته های دیگری به جز خواسته خود انتخاب کنند, رشته های خوب برای دانش آموزان بااعتماد به نفس باقی میماند)

•قانون چهارم تراز با سطح علمی دانش آموز شرکت کننده درآزمون رابطه مستقیم دارد.خوشبختانه درآزمونهای دانشگاه ها، رشته های متفاوت باتغییر ضرایب آنها در هردرس آزمون اصطلاحا سخت و ساده میشود بنابراین جهت کسب تراز بالا در کنکور سراسری با استفاده از توان علمی خودتان به تغییر ضرایب هردرس بیشتر توجه نمایید.

•قانون پنجم چند قانون بالایی زیاد ارتباط به درس خواندن نداشت و در واقع به استراتژی امتحان دادن بستگی داشت. اینم قانون آخر (هرچه بیشتر درس بخوانید تراز بالاتری بدست می آورید ) ولی معنی این قانون هم …..خوانی نیست هوشمندانه خواندن است فقط مطالعه صفحات زیاد و یا صرف ساعات زیاد نتیجه بخش نیست – هم میدانید و هم دیده اید ! – هوشمندانه خواندن را باید فراگرفت.

چند جمله ساده و کاربردی در مورد تراز
۱٫برای تطبیق تراز های موجود دررشته های دانشگاهی با سطح تحصیلی خودتان ابتداوضعیت علمی خود را در مقایسه با دانش آموزان دیگر بسنجید.
۲٫اگرفکرمیکنیدکه در آزمون های تستی مثل بقیه به سوالات جواب میدهید انتخاب ترازهای ۵۰۰۰ تا ۵۸۰۰ برایتان مناسب است.
۳٫اگر فکرمی کنید درآزمون های تستی همیشه بهتر از بقیه جواب میدهید انتخاب ترازهای ۵۸۰۰ تا ۶۳۰۰ برایتان مناسب است.
۴٫اگردر آزمون های آزمایشی همیشه رتبه و نمره خوب کسب میکنید ترازهای بالاتراز ۶۳۰۰ راانتخاب کنید.

در دانشگاه آزاد برای هر درس یک نمره تراز محاسبه می شود که عددی است معمولاً بین ۲۰۰۰ تا ۹۰۰۰ .

انحراف از محدود ذکر شده به سمت بالا و پایین بسیار نادر است . از لحاظ آماری و علمی نمره تراز می تواند بین منفی بینهایت تا مثبت بینهایت باشد .

نمره تراز ۷۰۰۰ برای یک درس بسیار ایده آل است و نشانگر اینکه رتبه فرد در این درس بالاست . البته دقت کنید که برای مثال در درسی مثل ریاضی ، شما با درصدی مثل ۵۰ به تراز ۷۰۰۰ می رسید. ولی در درسی مثل دین و زندگی به درصدی حدود ۸۰ نیاز دارد  .

نمره تراز بین ۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰ معمولاً درصدهایی هستند که ارزش متوسطی دارند .

نمره تراز حدود ۳۵۰۰ نشانگر این است که درصد فرد مورد نظر در حدود صفر بوده است .

درصد صفر ، ولی تراز ۳۵۰۰ ؟؟!

حتماً تا به حال فهمیده اید که به دست آوردن تراز ۳۵۰۰ کار ارزشمندی نیست . در واقع شما سوالات یک درس پاسخ ندهید ، تراز شما در همین حدود خواهد شد . نکته دیگر اینکه درصدهای منفی باعث افت بیشتر نمره تراز خواهد شد .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.