تفاوت‌های سال چهارم دبیرستان با سال‌های پیش از آن

پیش از ورود به دانشگاه، هر دانش‌آموزی 12 سال تحصیل را در سه مقطع دبستان، راهنمایی و دبیرستان تجربه می‌کند؛ اما سال چهارم دبیرستان دارای ویژگی‌هایی است که آن را از 11 سال گذشته متمایز می‌نماید. در واقع فینال کار هر دانش‌آموزی است که رابطه‌ی مستقیمی با آینده‌ی تحصیلی و شغلی او خواهد داشت. شناخت این ویژگی‌ها به دانش‌آموزان و اولیا آن‌ها برای مواجهه‌ی بهتر با این وضعیت جدید و در نتیجه اخذ نتیجه‌ی مطلوب‌تر یاری خواهد رساند. با این مقدمه تفاوت‌های اساسی سال چهارم با سال‌های قبل از آن را برمی‌شمارم.

1. مدت‌زمان هر سال تحصیلی در نظام آموزشی کشورمان 9 ماه است که از روز اول مهر آغاز و تا پایان خردادماه ادامه می‌یابد. 3 ماه تابستان معمولاً به استراحت و پرداختن به برنامه‌های جانبی می‌گذرد؛ اما سال تحصیلی در سال چهارم 12 ماه است، یعنی از تیرماه آغاز و تا تیر سال بعد ادامه می‌یابد. منظور این است که دانش‌آموز بعد از پایان امتحانات نهایی سال سوم حدود یک هفته الی ده روز استراحت می‌کند و بعد درس خواندن آغاز می‌شود (تابستان زمان مرور درس‌های پایه است) و تا یک روز قبل از آزمون سراسری که نیمه‌ی اول تیرماه است ادامه می‌یابد (سال تحصیلی 12 ماه است).

2. در سال‌های قبل دانش‌آموزان در یک آزمون یا امتحان مهم شرکت می‌کنند و آن امتحانات پایان سال (خردادماه) است. در سال چهارم علاوه بر امتحانات پایان سال، در یک آزمون دیگر به نام آزمون سراسری (کنکور) نیز باید شرکت کنند (دو آزمون در یک سال تحصیلی).

3. در هر سال تحصیلی دانش‌آموزان مباحث مربوط به یک سال را فرا می‌گیرند و در پایان سال تحصیلی امتحان می‌دهند، اما در سال چهارم به دلیل شرکت در آزمون سراسری علاوه بر درس‌های مربوط به سال چهارم ب بایستی درس‌های سال دوم و سوم را نیز که جزء منابع مطالعاتی کنکور است فراگیرند. پس عملاً حجم کار دانش‌آموزان در سال چهارم چند برابر گذشته است و دانش آموزان بایستی در روش مطالعه و درس خواندن خود تفاوتهای اساسی ایجاد نمایند(سه سال در یک سال).

دد

4. در سال‌های گذشته تمام امتحانات مهم مثل امتحانات ترم اول و ترم دوم که در سرنوشت تحصیلی دانش‌آموزان تأثیر مهمی دارد بر مبنای سؤالات تشریحی برگزار می‌شود و معمولاً دانش‌آموزان آشنایی زیادی با سؤال به صورت تستی ندارند؛ اما مهمترین و سرنوشت‌سازترین امتحانی که دانش‌آموزان در پیش دارند یعنی آزمون سراسری بر مبنای سؤالات تستی (چهارگزینه‌ای) است. عدم آشنایی دانش‌آموزان با شیوه‌ی امتحان دادن بر مبنای سؤالات تستی، خود می‌تواند عاملی در جهت نتیجه گرفتن مطلوب آن‌ها در آزمون سراسری باشد. پس بسیار مهم است که دانش‌آموزان در سال چهارم با روش امتحان دادن به شیوه‌ی سؤالات تستی آشنا شده و تسلط کافی را به دست آورند و با تکنیک‌های مخصوص این آزمون از جمله روش ضربدر و منها آشنا شوند. بهترین راه، شرکت در آزمون‌های آزمایشی استاندارد و با جامعه آماری بالا است که دانش‌آموزان را با سؤالات تستی استاندارد و با کیفیت آشنا کرده و در فضایی مشابه با فضای آزمون سراسری، آن‌ها را با شیوه‌ی آزمون دادن بر اساس سؤالات تستی آماده ساخته است؛ به نحوی که دانش‌آموز قبل از آزمون سراسری، چندین بار فضای آزمون سراسری را برای خود شبیه‌سازی کرده و روز آزمون سراسری اولین دفعه نباشد که با این وضعیت مواجه می‌شود (آزمون تستی به جای تشریحی).

5. امتحانات پایان سال که مهم‌ترین آزمون دانش‌آموزان در هر سال تحصیلی است معمولاً در خردادماه آغاز و در یک بازه‌ی زمانی حدوداً یک‌ماهه به پایان می‌رسد و دانش‌آموزان پس از پایان هر آزمون فرصتی چندروزه برای آماده شدن برای آزمون بعدی خواهند داشت؛ اما در آزمون سراسری که بلافاصله پس از پایان سال تحصیلی سال چهارم برگزار می‌شود، تمام درس‌هایی که جزء منابع کنکور هستند در یک روز از دانش‌آموزان امتحان گرفته می‌شود. همین امر به دلیل ناآشنا بودن دانش‌آموزان با برگزاری امتحان در چنین فضایی ممکن است بر نتیجه‌گیری دانش‌آموزان با وجود داشتن آمادگی درسی، تأثیر منفی بگذارد و زحمات چندین ساله‌ی آن‌ها به نتیجه‌ی مطلوب منجر نشود. لزوم بهره‌گیری از آزمون‌های آزمایشی می‌تواند دانش‌آموزان را با این فضا آشنا کند و تکنیک‌هایی نظیر مدیریت زمان و سیستم زمان نقصانی را به آن‌ها آموزش دهد تا در روز آزمون سراسری به کمک آن‌ها آید (آزمون تمام درس‌ها در یک روز).

6. آخرین و در عین حال مهم‌ترین وجه تمایز مربوط به تأثیر عملکرد دانش‌آموزان بر نتیجه‌ی دیگر دانش‌آموزان است. در سال‌های قبل نتیجه‌ی هر دانش‌آموز تنها به عملکرد خود او بستگی داشت. به این معنی که دانش‌آموزان یک کلاس همه می‌توانند در امتحانات قبول شوند. دانش‌آموزی که خوب درس خوانده است قبل از برگزاری امتحان می‌تواند پیش‌بینی کند که در آزمون نتیجه‌ی مطلوب می‌گیرد بدون این‌که عملکرد سایر دانش‌آموزان بر نتیجه‌ی وی تأثیرگذار باشد؛ اما در آزمون سراسری عملکرد سایر دانش‌آموزان هم بر عملکرد فرد تأثیرگذار خواهد بود. دانش‌آموز هر چه‌قدر هم که خوب درس خوانده باشد باز هم نمی‌تواند مطمئن باشد که نتیجه‌ی خوبی خواهد گرفت. باید به عملکرد دیگران هم نظر داشته باشد؛ زیرا ممکن است دیگران از او بهتر درس خوانده باشند و در نهایت نتیجه‌ی بهتری بگیرند. مانند مسابقه‌ی دو است که هر چه‌قدر فرد تلاش کند و تمام توان خود را هم به کار گیرد باز هم ممکن است برنده‌ی مسابقه نباشد؛ زیرا ممکن است دیگران از او قوی‌تر باشند. در امتحانات مدرسه همه می‌توانند قبول شوند اما در آزمون سراسری فقط نفراتی که نسبت به سایرین قوی‌تر هستند  نتیجه‌ی مطلوب کسب می‌کنند. همین موضوع باعث می‌شود که حاشیه‌ی امنی برای دانش‌آموزان وجود نداشته باشد و هیچ وقت دست از تلاش برندارند. در سال‌های اخیر ظرفیت پذیرش دانشگاه‌ها افزایش یافته و بیش از تعداد شرکت‌کنندگان در آزمون سراسری شده است. دیگر رقابت برای ورود به دانشگاه نیست بلکه رقابت بر سر رشته و دانشگاه است. هدف دانش‌آموزان باید قبولی در بهترین رشته در بهترین دانشگاه‌ها باشد. این امر مستلزم تلاش مستمر و پیگیر است (تأثیر عملکرد دیگران بر عملکرد شما).

سال چهارم تفاوت‌های مهم و اساسی نسبت به سال‌های قبل دارد و همین امر مستلزم تغییر در رویکرد دانش‌آموزان است؛ به نحوی که برنامه‌ی درسی خود را بر اساس شرایط جدید تنظیم کنند. استفاده از نظرات مشاوران باتجربه، تلاش و کوشش خستگی‌ناپذیر برای دست‌یابی به هدف و از همه مهم‌تر توکل به خداوند می‌توانند شما را در کسب نتیجه‌ی مطلوب یاری بخشد.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.