دعواي فيزيکي:نه! ، نزاع منصفانه:آري!

 ناگهان در گوشه‌اي از حياط‌، گروهي از بچه‌ها دايره‌وار مي­ايستند و در وسط، دو نفر چون کلافي در هم مي­پيچند و کمي بعد با حضور معاون مدرسه يا ميانجي‌گري يکي دو تن از دانش‌آموزان، از هم جدا مي‌شوند و در نهايت، نتيجۀ اين دعواي فيزيکي، مؤاخذه اولياي مدرسه، چهره‌اي ناخوشايند و حتي گاه آسيبي جسمي و از بين رفتن رفاقت‌ها و صميميت‌هاست.

اين صحنه‌اي است که شايد شما هم به عنوان يک دانش‌آموز بارها شاهدش بوده‌ايد؛ حوادثي تلخ که ناشي از يک نزاع غيرمنصفانه است؛ نزاعي که آغازگر آن، دچار خشمي غيرقابل کنترل مي‌شود و تصور مي­کند که سخن يا رفتار طرف مقابل، به منظور نابود کردن شخصيت و زندگي او بوده است و اکنون تمام راه هاي بهبود روابط بسته شده است؛ البته بيشتر ما در طول زندگي، دچار چنين احساسي مي‌شويم؛ زيرا در اکثر ارتباطات انساني، ناراحتي از برخورد طرف مقابل به طور اجتناب ناپذيري رخ مي‌دهد؛ ولي اگر با احساس ناراحتي به شکل مناسبي برخورد کنيم، نه تنها با مشکلي روبرو نخواهيم شد، بلکه روابط ما مستحکم گرديده و درکمان از يک ديگر بهبود مي­يابد.
 
چه عواملي باعث دعوا مي شود؟
زماني دعوا اتفاق مي‌افتد که افراد، اعم از دوستان، اعضاي خانواده، همکاران و …، دربارۀ تصورات، تمايلات، افکار يا ارزش‌هايشان، با يکديگر اختلاف نظر داشته باشند. اين اختلافات مي‌تواند شامل موارد پيش پا افتاده (حتي نحوۀ نگاه کردن ) يا اختلافات مهمي گردد که به قلب باورها و علايق اساسي ما ضربه وارد مي‌کند. در کل، هر اختلافي مي تواند در انسان به احساس خشم بينجامد. عده اي از افراد در چنين مواقعي به سادگي عصباني مي‌شوند و آن را ابراز مي‌کنند. به چنين افرادي اصطلاحاً «جوشي» مي‌گويند. در انتهاي ديگر اين طيف، افراد خودخور قرار دارند که ناراحتي‌ها را در خود انبار مي‌کنند و آنها را مستقيم ابراز نمي‌دارند. افراد خودخور از لحاظ روحي در تب و تاب مي‌سوزند و خشم خود را به روش‌هاي منفي نشان مي‌دهند.
هر دوي اين روش‌ها نادرست است و راه به جايي نخواهد برد؛ در حالي که اگر ما در هنگام بروز اختلاف، نزاعي منصفانه داشته باشيم، به سوي دوستي‌ها و همفکري‌هاي بيشتر قدم برخواهيم داشت.
 
index
راهکارهايي براي يک نزاع منصفانه
 
آرامش خود را حفظ کنيد
در اختلافات از جبهه گيري و حالت‌هاي مخرّب بپرهيزيد. ممکن است وقتي احساس مي‌کنيدکه ديدگاه طرف مقابل، احمقانه، نامعقول و به شکل واضحي غيرعادلانه است، حفظ آرامش براي شما دشوار باشد، ولي به ياد بسپاريد که او هم بسا همين عقيده را درباره شما داشته باشد! در ضمن با حفظ آرامش، احتمال بيشتري وجود دارد که ديگري ديدگاه شما را نيز در نظر بگيرد.
احساسات خود را در قالب کلمات بيان کنيد؛ نه عمل
 بيان صريح و صادقانۀ آنچه احساس مي­کنيد، حاکي از نيرومندي مهارت ارتباطي شماست. اگر احساس مي‌کنيد آن قدر خشمگين يا آزرده هستيد که ممکن است کنترل خود را از دست بدهيد، بگذاريد زمان سپري شود و کاري انجام دهيد تا احساستان حالت ناب­تري بگيرد؛ براي مثال، مي‌توانيد قدم بزنيد و چند نفس عميق بکشيد، محيط را ترک کنيد و يک ليوان آب بنوشيد، و اگر در خانه هستيد، به گلدان‌ها رسيدگي کنيد، و بالاخره هر کاري که مي­توانيد، انجام دهيد.
هربار فقط به حل و فصل يک موضوع بپردازيد
تعيين کنيد که چه چيز باعث آزار شما شده است و فقط به بررسي يک موضوع بپردازيد و موضوع­هاي ديگر را تا زماني که هر يک از آنها کاملاً مورد بحث و بررسي قرار نگرفته‌اند، مطرح نکنيد.بررسي چند مساله با هم، باعث مي­شود که مسايل، به صورت حل نشده باقي بمانند.
غيرعادلانه ضربه نزنيد
حمله به حوزه­هاي حساسيت فردي، باعث بدگماني، خشم و آسيب­پذيري مي­شود. از تهمت زدن بپرهيزيد؛ چون اتهامات باعث مي­شوند که ديگران از خود دفاع کنند؛ به جاي آن، دربارۀ تاثير رفتار اشخاص روي احساستان صحبت کنيد؛ براي مثال، هيچ وقت نگوييد که تو دروغگو، حسود يا بي ادب هستي؛ به جاي آن بگوييد که  وقتي سر من داد مي‌زني يا اطلاعاتي غلط درباره من مي‌دهي، من ناراحت يا عصباني مي­شوم.
تعميم ندهيد
از به کار بردن کلماتي مانند: «هرگز» يا «هميشه» خودداري کنيد. اين چنين تعميم­هايي معمولاً نادرست هستند و باعث افزايش تنش مي­شوند.
ناراحتي­ها را در خود جمع نکنيد
 انبار کردن گله­هاي زياد و صدمه زدن به احساسات خود در طي زمان، آثار زيان باري بر فرد به جاي خواهد گذاشت. اغلب اوقات، غير ممکن است که مشکلات پيشين را حلّ و فصل کنيم؛ چون تفسيرهاي ما ممکن است با گذشت زمان فرق کند. بکوشيد مشکلات را همان زماني که پيش مي­آيند حلّ و فصل کنيد. از سکوت بپرهيزيد؛ زيرا وقتي کسي ساکت مي­شود و از جواب دادن باز مي­ايستد، باعث عصبانيت و خشم بيشتر طرف مقابل مي­شود. نتايج مثبت، زماني حاصل مي­شوند که گفت و گوي دوجانبه وجود داشته ­باشد.
براي يک نزاع عادلانه، گام به گام مراحل زير را جلو برويد
براي ايجاد زمينۀ قوانين مؤثر در نزاعي عادلانه و براي حل آن، گام­هاي زير را برداريد:
گام اول: قبل از شروع نزاع، از خودتان بپرسيد که چه چيزي مرا آزار مي­دهد و مي­خواهم که طرف مقابل چه کاري را انجام بدهد يا ندهد؛ آيا احساسات من با موضوع تناسبي دارد؟
گام دوم: فقط به پيروزي نينديشيد؛ به جاي آن، در انديشۀ کسب رضايت دوجانبه و حل مسالمت آميز مساله باشيد.
گام سوم: زماني را براي گفت و گو با طرف مقابل خود تعيين کنيد. اين جلسه بايد در اسرع وقت و با توافق دو طرف برگزار شود. هر گاه طرف مقابل، آمادگي شرکت در جلسه را نداشت، عصباني نشويد؛ چون با اين رفتار شما، ممکن است او احساس کند که مجبور است در مقابل حملۀ شما از خود دفاع کند. اگر طرف مقابل براي تعيين وقت گفت و گو، مقاومت کرد، بکوشيد او را قانع کنيد که اين مساله براي شما مهم است.
گام چهارم: مساله را شفاف بيان کنيد. نخست سعي کنيد که به حقايق وفادار بمانيد و سپس فقط يک بار حقايق و احساستان را بيان کنيد. از ضمير «من» براي بيان احساس خشم يا نااميدي استفاده کنيد و از ضمير «شما» براي عبارت‌هايي مانند: « شما مرا عصباني مي­کنيد» استفاده نکنيد.
گام پنجم: از طرف مقابل بخواهيد که نظراتش را بگويد. سعي کنيد تا شنوندۀ خوبي باشيد. سخن او را قطع نکنيد و صادقانه بکوشيد که به نگراني‌ها و احساساتش گوش دهيد. به نظر مي­رسد اگر آنچه شنيده ايد، بازگو کنيد تا او بداند که شما موضوع را کاملاً درک کرده ايد، سودمند باشد. از او بخواهيد که به همين طريق با شما رفتار کند.
گام ششم: سعي کنيد که ديدگاه طرف مقابلتان را در نظر بگيريد و بکوشيد که مساله را از زاويۀ او ببينيد. نگريستن به موضوع از ديدگاه مخالف، به شما درک متفاوتي از موضوع مي­دهد؛ حتي اگر با آن موافق نباشيد.
گام هفتم: راه­حل­­هاي ويژه‌اي پيشنهاد کنيد و ديگري را هم دعوت کنيد تا راه­حل­هايي ارايه دهد و درباره مزايا و کاستي­هاي هر پيشنهادي بحث کنيد.
گام هشتم: براي هرگونه آشتي آماده باشيد، و در صورتي که دو طرف در راه حلي به توافق رسيديد، با روي باز آن را پذيرا باشيد.
 
سخن آخر  

اين روزها شما نيز شايد مثل بسياري از داوطلبان، روحيه اي حساس و آسيب پذير پيدا کرده باشيد. اضطراب و استرس ناشي از مطالبي که نخوانده‌ايد، ضعف هايي که در مباحث درسي داريد و فکر کردن به نتيجۀ آزمون های آزمایشی و کنکور سراسری و اينکه در نهايت در چه دانشگاه و رشته اي پذيرفته خواهيد شد، باعث مي­شود که زود رنج بشويد و حتي گاه حالت پرخاشگونه پيدا کنيد و این حالات روحی را به اطرافیان خود انتقال دهید. احساستان و دليل ايجاد شدن آن را بشناسيد؛ چون در اين صورت، بهتر مي‌توانيد بر خشم يا رنجش خويش غلبه کنيد، و در نهايت اگر با بهره گيري از روش‌هاي ياد شده، نتوانستيد با طرف مقابلتان به توافق برسيد، از يک مشاور متخصص و با تجربه ياري بگيريد. چنين فردي مي­تواند به شما کمک کند تا به طور مؤثري گفت و گو کنيد و سرانجام به کمک او راه ­حلي برای حل مشکلاتی از این دست بيابيد. 

۲ comments on “دعواي فيزيکي:نه! ، نزاع منصفانه:آري!

  1. یوسف می‌گه:

    سلام استاد

    ایا تست هایی که مهندس مسعودی در مجموعه جمع بندی ریاضی حل می کنن برای کنکور ریاضی کفایت می کنه ودیگه نیازی به بانک تست نیست ؟واگه من همون تستا رو به همراه جزوه اموزشی  تاکنکور95مرور وتمرین کنم به نتیجه می رسم ؟؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.