راهکارهايي براي مقابله با عدم تمرکز(1)

اگر از داوطلبان آزمون سراسري بپرسيد که دو مشکل اصلي شما که به حيطه­ روان‌شناسي باز مي­گردد، چيست، بي‌شک به دو مشکل اضطراب و عدم تمرکز خواهيد رسيد؛ دو مشکلي که هر چند بارها از آنها  سخن گفته و راه کارهايي ارايه داده‌ايم، اما هنوز جاي سخن دارد. در اين مقاله به يکي از اين مشکلات يعني «حواس‌پرتي» پرداخته مي‌شود.
 
چرا نمي‌توانم حواسم را جمع کنم؟
هيچ داوطلب کنکوری مايل نيست که تمرکزش به هم بخورد و گيج و سر در گم در کلاس درس يا پاي درس و کتاب درسی بنشيند. بيشتر بچه‌ها با اشتياق و تمرکز خوب سر جلسه  درس يا پاي کتاب و قلم مي‌روند، ولي بعد از چند دقيقه حواسشان پرت مي‌شود و براي يک ساعت مطالعه مفيد بايد چند ساعت صرف کنند. چرا اين گونه است؟ چرا نمي‌توانيم به قول معروف شش دانگ حواسمان را به آنچه مطالعه مي‌کنيم بدهيم و از وقت خود بهترين استفاده را ببريم؟ واقعيت اين است که حواس پرتي چيزي نيست جز تمايل ذاتي ذهن به درگيري و فعاليت.
 
 focus7
 

ذهن شما همواره مي‌خواهد درگير و مشغول باشد؛ بنابراين، اگر آنچه که اکنون انجام مي‌دهيد در شما درگيري و مشغوليت ذهني ايجاد کند، فکر شما ديگر لزومي احساس نمي‌کند که به جاي ديگر برود و در آنجا درگير شود؛ اما اگر در انجام اين کار، درگيري ذهني ايجاد نشود، ذهن شما شتابان به جايي مي‌رود که خود را در آنجا مشغول کند، و اين همان حواس پرتي است؛
 
براي مثال، وقتي فيلمي سينمايي مي‌بينيد، اگر در شما مشغوليت ذهني و توجه و علاقه مندي ايجاد کند، شما با تمرکز فراوان به آن نگاه مي‌کنيد؛ اما اگر  نتواند چنين تاثيري بر شما بگذارد، چون ذهن شما درگير نمي‌شود، بسرعت فکر ديگري به ذهنتان راه مي‌يابد و شما در حالي که به فيلم خيره شده‌ايد، داريد به چيز ديگري فکر مي‌کنيد؛ چيزي که در شما درگيري ذهني ايجاد مي‌کند.
 
حال چه بايد کرد و چگونه مي توان با اين عدم تمرکزبه شکلی اصولی و البته موثر و کارآمد مبارزه کرد؟ در اينجا راهکارهايي براي تمرکز بيشتر به شما ارايه مي‌شود؛ فقط توجه داشته باشيد که راهکارهاي موجود، مثل قرص، کپسول يا سرم عمل نخواهند کرد و شما با دو يا سه بار عمل کردن به آنها مشکلتان حل نخواهد شد؛ بلکه بايد صبور باشيد و پي‌گير شويد و زود نا اميد نشويد و بدانيد کسي به موفقيت خواهد رسيد که «نمي‌شود» و «نمي‌توانم» را نابود کند.
 
تمرکز در کلاس درس
* سرعت فکر کردن 4 تا 10 برابر حرف زدن است؛ پس آنچه را که از معلم مي شنويد سعي کنيد درک کنيد و بفهميد؛ به عبارت ديگر، سرعت خود را با سرعت استاد خود هماهنگ کنيد، خوب بشنويد و اگر صداي معلم خود را درست نمي‌شنويد، از او بخواهيد که مطالب را واضح‌تر بيان کند، و اگر بخشي از سخنان معلم برايتان واضح نبود يا ابهامي داشت، شهامت دوباره پرسيدن را داشته باشيد و از پرسيدن، احساس بدي نداشته باشيد.
 
* بهترين و مؤثرترين راه براي اينکه يک شنونده فعال باشيد، اين است که يادداشت برداريد. برخي از معلم‌ها اجازه يادداشت برداري نمي‌دهند؛ زيرا بيشتر دانش آموزان به شيوه سنتي جمله‌هاي معلم را يادداشت مي‌کنند و اين روش غلطي است. بايد براي يادداشت برداري به صورت اشاره اي و مختصر از واژه‌هاي کليدي استفاده کنيد. با اين کار، خود را ملزم به يادگيري مي‌کنيد؛ چرا که با نوشتن آموخته‌ها روي کاغذ، ذهن خود را در حالت آماده باش براي يادگيري قرار مي‌دهيد؛ به اين ترتيب از تمرکز عالي برخوردار مي شويد و کاملاً از خود مراقبت مي‌کنيد که چيزي را ناديده نگيريد؛ ضمن آنکه با اين روش خوابتان نمي‌بَرد!
 
* به هيچ وجه در لحظه‌ حضورتان در کلاس، اطلاعات قبلي خود را با اطلاعات معلم مقايسه نکنيد. اين مقايسه، ذهن شما را به خود مشغول و براي چند دقيقه حواس شما را پرت مي‌کند. مقايسه‌ اطلاعات خودتان با اطلاعاتي که سر کلاس از معلم مي‌گيريد، فقط بايد در چند دقيقه‌ پاياني کلاس يا حتي پس از آن صورت گيرد. اگر سر کلاس اين مقايسه را انجام دهيد، چه احساس کنيد که دانسته‌ شما و اطلاعات معلم در يک سطح است و چه احساس کنيد که اين دو با هم تفاوت دارند، تمرکز خود را از دست مي‌دهيد و حواستان پرت مي‌شود.
 
در حالت اول، هيجان ذهني عامل حواس‌پرتي شماست، و در حالت دوم، احساس متفاوت بودن دانسته‌هاي قبلي‌تان از اطلاعات معلم، ذهن شما را تحريک مي‌کند که سؤالي از معلم بپرسيد و حتي شايد تمايل پيدا کنيد که به نوعي دانسته‌هاي خودتان را توجيه کنيد که اين موجب حواس‌پرتي شما سر کلاس و کاهش ميزان يادگيري‌تان مي‌شود. همچنين اگر در کلاس، درس دادن معلم را با معلم ديگري که در ذهن داريد مقايسه کنيد، يقيناً از تمرکز و دقت شما در کلاس کاسته مي شود .
* براي تمرکز بيشتر، يک تونل فرضي بين خود و معلمتان در نظر بگيريد؛ به طوري که خارج از آن را نه ببينيد و نه بشنويد. به  هشدارهاي کلامي معلم مانند « مهم است » ، « توجه کنيد » و … دقت کنيد و بدانيد که براي موفقيت در کنکور، به آموختن همه درس ها نيازمنديد و چون داشتن علاقه به هر درس موجب افزايش تمرکز در آن درس است ، پس در تمام دروس با انگيزه و علاقه در کلاس حاضر شويد تا شنيدن و ديدن شما با دقت و تمرکز بيشتر همراه شود.
*شب قبل از کلاس، مطالعه مختصري از درس فردا داشته باشيد تا با اطلاعات اوليه و هشياري ذهني در کلاس حاضر شويد و گيج نباشيد. اين کار باعث مي‌شود که سرکلاس، احساس خوبي نسبت به آن درس پيدا کنيد و تمرکزتان بالا رود.
 
تمرکز هنگام درس خواندن
تصميم مي‌گيري که بنشيني سر درس. اصلاً به خودت قول دادي که امروز حسابي درس بخواني، اما زهي خيال باطل! هنوز يک صفحه نخوانده‌اي که حواست به سراغ هر چيزي مي رود جز صفحات کتاب !براي جلوگيري از اين مشکل به خاطر داشته باشيد که اين شما هستيد که بايد ذهن خود را با موضوع مطالعه درگير کنيد. معمولاً سبک نوشتاري کتاب تلاش مي کند که در شما درگيري ذهني ايجاد کند؛ اما عمده کار با خود شماست. ذهن شما بايد با جمله جمله کتاب درگير شودو  يک مطالعه کننده فعال باشيد؛ به عبارت ديگر، از روش هاي مطالعه سنتي فاصله بگيريد و به مطالعه متمرکز بپردازيد .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.