اصول طلایی مطالعه صحیح و کارا (قسمت اول)

با توجه به فرارسیدن فصل امتحانات در این مقاله به بررسی اصول مطالعه صحیح می‌پردازیم :
مطالعه همانند انجام هر كار يا فعاليت ديگر، نيازمند استفاده از روش صحیح است. رشد و شكوفايي انديشه، توانايي‌ها و فرهنگ هر انسان به كميت و كيفيت مطالعه وابسته است. اگر به دقت بررسي كنيم مي‌بينيم كه يكي از دلايل افت تحصيلي برخي از دانش‌آموزان اين است كه شيوه مطالعه‌ی آنها بر طبق اصول صحيح مطالعه نيست.

اصول طلایی مطالعه صحیح و کارا :

1- یادگیری 

2- به خاطر سپاری

3- یادآوری (بازخوانی مطالب)

999

یادگیری

مهم‌ترین بخش کار مطالعه است. با یادگیری درست مطالب، مراحل به یادسپاری و یادآوری نیز بهتر و کامل‌تر انجام خواهد شد.

برای یادگیری صحیح مطالب به مراحل زیر به دقت توجه کنید:

 1- بررسی اولیه
به منظور کسب آمادگی برای مطالعه‌ی مطلب در نظر گرفته شده، با پیش مطالعه می‌توانیم ذهنیت و تصویری از آن کسب کنیم. با این ذهنیت علاوه بر اینکه قادر خواهیم بود بر عواملی که باعث حواس‌پرتی و عدم درک مطالب می‌شود غلبه کنیم، می‌توانیم برای مطالعه‌ی اصلی ، به دسته بندی و طبقه بندی مطالب مورد نظر نیز بپردازیم. در مرحله‌ی پیش مطالعه که حدود چند دقیقه (نهایتاً 10 دقیقه) قبل از مطالعه صورت می‌گیرد، نیازی به درک و فهمیدن عمیق مطالب نداریم. در این مرحله کافی است با نگاه اجمالی به صفحات مورد نظر و پی بردن به ماهیت اصلی موضوع و بررسی نمودارها و شکل‌ها اطلاعاتی را برای مطالعه دریافت کنیم.

در این مرحله (پیش مطالعه) بیشتر سعی کنید به تیترها و عناوین فصل‌ها توجه کنید و با طرح سؤال‌های کلی شرایطی را فراهم بیاورید تا در حین مطالعه‌ی اصلی، ذهن علاوه بر اینکه تمرکز بیشتری می‌یابد به دنبال یافتن پاسخ سؤالات مطرح شده باشد.

بدیهی است هر چه سؤالات مطرح شده از سوی شما با ظرافت بیشتری طرح گردد، دقت شما را در مطالعه‌ی اصلی بالا می‌برد. در مرحله‌ی پیش مطالعه می‌توانید با مراجعه به تمرینات و سؤالات و مثال‌های عنوان شده در انتهای بخش، بیشتر، از هدف ارائه‌ی مطالب آگاه شوید. همچنین با نگاهی به مقدمه یا پیش گفتار می توانید چارچوبی کلی از آن را در ذهن خود بسازید. این مرحله تأثیر بسیار زیادی در فهم مطالعه‌ی اصلی دارد.

2- مطالعه‌ی اصلی

پس از اینکه مرحله‌ی پیش مطالعه را انجام دادید، زمان مطالعه‌ی اصلی فرا می‌رسد. هدف اصلی این مطالعه یادگیری و فهم کامل مطالب می‌باشد. قبل از اینکه به مطالعه‌ی اصلی بپردازیم، لازم است ابتدا به سؤالی که از بخش مورد نظر در مرحله‌ی پیش مطالعه طرح کرده‌ایم توجه کنیم و سپس مطالعه را آغاز کنیم.

همان طور که شما نیز می‌دانید، هر چه مطالعه به زمان تدریس مطلب نزدیک‌تر باشد، به علت آن‌که میزان فراموشی جزئیات کمتر می‌شود، کارایی مطالعه افزایش می‌یابد. به همین علت همیشه توصیه می‌شود  حتی المقدور دروس را در همان روزی که آموزش دیده‌اید، مطالعه کنید.

در حین مطالعه حتماً سعی کنید با چراها و چگونه‌هایی که مطرح می‌کنید ،علت‌ها را دریابید. شما باید به گونه‌ای مطالعه کنید که کاملاً با مطالب و مباحث درسی درگیر شوید. فضایی را در ذهن خود آزاد نگذارید. ذهن براساس قابلیت‌هایی که دارد اگر کاملاً با موضوعی درگیر نشود، آن بخش آزاد خود را صرف مرور و پردازش مسائل دیگر می‌کند. این موضوع علت اصلی حواس پرتی و کاهش تمرکز می‌باشد. لذا در حین مطالعه به صورت کامل با مطلب ارتباط برقرار کنید.

همیشه از دیدگاه یک طراح سوال مطالب مورد مطالعه را تحلیل کنید

بدین منظور می‌توانید با یادداشت‌برداری یا خط کشیدن و علامت‌گذاری تمرکز خود را افزایش دهید. فراموش نکنید مطالبی را که در حال یادگیری آن هستید، باید پاسخگو باشید؛ پس همیشه از دیدگاه طراح سؤال نیز، مطالب ارائه شده را تحلیل کنید. ارائه‌ی سؤال و طرح مسأله از مطالبی است که می‌تواند شما را در به خاطر سپاری مطالب به شدت یاری کند. اگر سعی دارید مطالب را در همان مطالعه‌ی اول حفظ کنید، مطمئن باشید علاوه بر اینکه نتیجه‌ی مطلوب را کسب نخواهید کرد، با توجه به خستگی که در شما ایجاد می‌شود، از ادامه‌ی مطالعه نیز باز خواهید ماند.

پس توصیه می‌شود برای به خاطر سپاری مطالب عجله نکنید. به مثال‌ها و تمرینات حل شده‌ی کتاب به دقت توجه کنید. بسیاری از دانش آموزان با وجود اینکه مطالب را به راحتی یاد می‌گیرند و روش حل مسأله را به خوبی متوجه می‌شوند، در امتحانات و آزمون‌ها با مشکل مواجه می‌شوند. علت این امر نداشتن دید کلی دانش آموز یا داوطلب کنکور از مطلب درسی است. در هنگامی که به حل تمرینات و مثال‌های کتاب درسی می‌پردازید، دقت کنید قدم‌های حل مسأله را در حالت کلی در ذهن خود منسجم سازید و سپس مرحله به مرحله پیش بروید. آشنایی و به خاطر سپاری کلّیت چگونگی حل مسائل مهمترین عامل برای کسب تسلط بر مطالب درسی است.

یکی از روش‌های یاد‌گیری بهتر مطالب درسی ارائه‌ی مطالب به صورت کنفرانسی است. بسیاری از دانش آموزان پس از اینکه مطلب را یاد می‌گیرند، برای پی بردن به عمق آن و درک بیشتر مطالب خوانده شده، آن را برای خود یا فردی دیگر بازگو می‌کنند. این امر باعث می‌شود بیشتر به مفاهیم مورد نظر پی ببرید. توجه کردن به نمودارها و اشکال موجود در کتاب و تفسیر آن، بی‌شک شما را به درک مفاهیم نزدیک می کند. توجه به تعریف‌های اصلی و تحلیل آن، از بهترین بخش‌های مطالعه‌ی اصلی به شمار می‌رود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.