چرا بعد از اعلام نتایج کنکور 95، این همه بهت و حیرت در بین داوطلبان تجربی امسال دیده شد؟

کنکور سراسری سال 95 عجیب‌تر از همیشه بود. تا حدود زیادی هم برای خانواده‌ها و دانش‌آموزانی که برای نخستین بار با آن مواجه می‌شدند، مبهوت‌کننده و غریب بود. فرسنگ‌ها دور از انتظار و تصوّرشان پایان یافت و بسیاری هنوز در آن بهت و حیرت مانده‌اند.

ماجرا به نظر پایانی هم ندارد. از جمعیت بیش از نیم میلیونی شرکت‌کنندگان کنکور تجربی تا فارغ‌التحصیلان چندین و چند سال پیش که مترصّد کنکور امسال و سال‌های بعد هستند تا فارغ‌التحصیلان رشته‌های پرستاری و مامایی و … که دوباره برای پذیرفته شدن در رشته‌های پزشکی صف کشیده‌اند. فارغ التحصیلان مهندسی در رده‌ی فوق‌لیسانس و دکتری که توانایی فوق‌العاده دارند امّا جامعه و آینده‌ی کاری، دوباره آن‌ها را برای شرکت در کنکور پزشکی فراخوانده است.

۶۵% شرکت‌کنندگان کنکور امسال (حدود ۵۲۰ هزار نفر) در گروه تجربی بودند، در‌حالی که ظرفیت کل ۳ رشته‌ی اصلی پزشکی و دندان‌پزشکی و داروسازی در کلّ کشور در دوره‌های روزانه و پردیس پولی و دانشگاه آزاد اسلامی به ۱۲ هزار نفر نمی‌رسد.

یعنی از هر ۴۳ نفری که در اطراف شما در رشته‌ی تجربی مشغول تحصیل هستند فقط یک نفر به ۳رشته‌ی اصلی در تجربی دست پیدا خواهد کرد.

این موضوع جزو مواردی است که خانواده و داوطلب نمی‌داند یا (با اطلاعات پنج سال قبل که ناآگاهان عرصه‌ی آموزش یا اطرافیان به غلط ارائه کرده‌اند) تصور می‌کند که با رتبه‌ی ۱۰یا ۱۵ هزار سهمیه (که گاهی معادل رتبه ۴۰ هزار کشوری است) امکان قبولی در پزشکی و دندان‌پزشکی و داروسازی پردیس‌های پولی را دارد.

در‌نهایت (بر اساس آمار اوّلیه‌ی سازمان سنجش آموزش کشور) حدود ۲۰۰ هــــزار نفر امسال انتخاب رشته نکرده‌اند و این یعنی خیل عظیمی از این جمعیت به کنکور تجربی سال ۹۶ چشم دوخته‌اند. چرا که به‌طور میانگین برای قبولی در هر ۳ رشته‌ی اصلی برای کل دانشگاه‌های کشور در کنکور رتبه کشوری داوطلب باید بهتر از ۱۱۰۰۰ باشد یعنی در سهمیه‌ی منطقه۱ بهتر از ۳۵۰۰ و در منطقه۲ بهتر از حدود ۵۵۰۰ و در منطقه ۳ بهتر از حدود ۴۰۰۰.

3016957-poster-p-1-google-will-power-the-online-learning-revolution-with-moocorg

اتّفاق‌های عجیب دیگری در کنکور تجربی امسال به‌چشم‌خورد. از رتبه‌ی ۱ شدن یک فارغ‌التحصیل گروه ریاضی که مانع انتخاب رشته‌ی بسیاری از رتبه برترهای ریاضی کنکور امسال شد؛ طوری که این مسئله در برخی مدرسه‌های تیزهوشان و نمونه دولتی نگرانی ایجاد کرد.

از طرفی بی‌اثرماندن معدل‌های در حدّ ۲۰  امتحان‌های نهایی سوم دبیرستان در قبولی رشته‌های دکتری دوره‌های روزانه هم باعث تعجّب والدین و دانش‌آموزان بود، چرا که همه تصوّر می‌کردند معدل ۱۹.۹۰ یا ۲۰ بسیار کم‌یاب و نایاب است و همین موضوع را مدرک مهمی بر توانایی و استعداد عجیب فرزندشان تصوّر می‌کردند در حالی‌که آمارها نشان می دهد معدل های بالای ۱۹.۵ در کشور بسیار زیاد است و اتّفاقاً عدم موفّقیت همین داوطلبان در کنکور تجربی است که باعث می‌شود نگرانی و دلهره‌ی دانش‌آموزان و خانواده‌ها بیشتر شود.

مهم‌ترین دلیل این موضوع هم فاصله‌ی علمی بسیار زیاد بین سوالات کنکور و امتحان‌های نهایی دبیرستان است که گاهی این تفاوت شبیه تفاوت مسابقه‌های ورزشی استانی با المپیک است که قیاس مع‌الفارق است!

در آخر هم برای برخی داوطلبان سؤال است که چه‌طور هم‌کلاسی‌های او توانسته‌اند ۵۰۰ یا ۱۰۰۰ رتبه از آن‌ها بهتر شوند؟ مگر چقدر به لحاظ علمی قوی‌تر بوده‌اند؟ غافل از اینکه فشردگی فوق‌العاده جمعیت تجربی باعث شده بود امسال در یک فاصله حدود ۱۰۰۰۰ نمره کل(نمره تراز) نیم میلیون نفر به صف شوند؛ یعنی با هر ۱ نمره‌ی تراز در برخی بازه‌ها حدود ۳۰ تا ۴۰ نفر رتبه تغییر کرده است.

برای اینکه درک بهتری از یک نمره‌ی تراز(که ۳۰ تا ۴۰ رتبه تغییر ایجاد کرده است) داشته باشید آن را معادل یک ریال در نظر بگیرید. یعنی درست‌زدنِ یک سؤال بیشتر در کنکور می‌تواند ۵۰ تا ۷۰ نمره تراز کل شما را ارتقا دهد. یعنی با یک سؤال کمتر داوطلب از همکلاسی خود گاهی به اندازه ۳۰۰ رتبه عقب افتاده است(البتّه به محدوده‌ی رتبه‌ی فرد هم مرتبط است). همین عامل سبب ایجاد فاصله‌های  کیلومتری داوطلبان با هم در رتبه شده است در حالی که  اختلاف علمیِ معنا‌داری وجود ندارد!

چه بسیارند دانش‌آموزان معدل خوبی که کمی ساده‌انگارانه فکر می‌کردند به‌راحتی در رشته‌ی پزشکی قبول خواهند شد ولی با اعلام رتبه‌ها ناخواسته مجبور شدند دوباره این مسیر پُر‌تردّد را طی کنند و در کنکور ۹۶ شرکت نمایند؛ چرا که داوطلبان و دانش‌آموزان جدّی در تمام کشور با نهایت جدّیت و پشت‌کار و به‌صورت تمام‌وقت و با هر آنچه مؤثر است کلّ روزهای سال را در تکاپو بودند؛ در‌حالی‌که خیل بزرگی از دانش‌آموزان و داوطلبان با تصوّرات مثبت و مبهم خیـــــال می‌پروراندند و به سابقه‌ی خوب مدرسه و … دل خوش کرده بودند.

خانواده هایی که تصوّر قبولی فرزندشان را در پزشکی تهران داشتند و در موعد انتخاب رشته متوجّه شدند احتمال قبولی در رشته‌های مطلوب را حتّی در شهرهای مرزی کشور هم ندارند، این جدّیت در بین کنکوری‌ها را بسیار دیر متوجّه شدند.

از سویی دیگر آزمون‌های آزمایشی با جمعیت شرکت‌کننده‌ای معادل ۵% شرکت‌کنندگان کنکور که دائم رتبه‌های دو رقمی و سه رقمی نثار داوطلب و خانواده می‌کردند و مدیران و مشاوران و دبیرانی که برای دلخوشی خانواده‌ها از نبوغ و توانایی بی‌حدّ دانش‌آموز سخن می‌گفتند، مزید بر علت بود تا واقعیّت در هنگام اعلام نتایج بر همگان عیان شود!

به همه‌ی این مصیبت‌ها اضافه کنید، برنامه‌های طنز‌آلود و عوامانه‌ای که از شبکه‌های مختلف رادیو و تلویزیون هر روز در حال پخش بود و موضوع کنکور و پرسش‌ها و موفّقیت در آن را طوری القا می‌کرد که گویی قرار است داوطلب در یک آزمون مکانیکی شرکت کند و با چرخاندن یک پیج انواع مهارت‌ها را از خود نشان دهد و با مدال قهرمانی بیرون بیاید. برنامه‌هایی مملو از «امید فروشی» با شعار« تو می‌توانی، تو موفق می‌شوی، فقط تو هستی که این‌قدر توانایی داری» و سخنانی از این دست که سعی داشتند توهّم موجود در ذهن برخی داوطلبان و خانواده‌ها را صد‌چندان کنند. موضوع کنکور و رقابت نیم میلیونی آن را ساده جلوه دهند و خیال عدّه‌ای داوطلب نه‌چندان‌جدّی را راحت‌تر از پیش کنند.

بدتر از آن، برنامه‌هایی از این ، امید خانواده‌ها را به قبولی در کنکور پزشکی با افسون و افسانه‌ی برخی جادوگران صدا و سیما بیشتر کرد. جادوگرانی که در برنامه‌های صوتی و تصویری از داوطلبانی صحبت می‌کردند که با معدل دیپلم ۹ و شرایط بسیار بد با چند دی‌وی‌دی و سی‌دی موفّق به قبولی در رشته‌ی پزشکی شده‌اند؛ یا در تبلیغ برنامه‌های جمع‌بندی نوروزی خود در برنامه‌های تلویزیون طوری صحبت می‌کردند که گویی کلّ مباحث درسی مطرح در کنکور را می‌شود در ۱۰ روز آن هم با روزانه ۱۲ ساعت مطالعه، جمع بندی کرد و به سرانجام رساند. پس حتماً باقی دانش‌آموزانی هم که طی سال درس خوانده‌اند، عدّه‌ای ناآگاه بوده‌اند که وقت خود را تلف کرده‌اند!

تمام این جوّ مخرب را از دید دانش‌آموز و خانواده‌ای ببینید که به قبولی امیدوار نیست و از مدرسه و دبیران خود ناراضی است و چقدر دوست دارد بدون زحمت و سختی به رؤیایش دست پیدا کند. پس چه بهتر که با جادوگران کنکور همراه شود تا کام دل برآید.

این داوطلبان همان عدّه‌ی کثیری هستند که در زمان انتخاب رشته بهت‌زده و حیران کارنامه‌های حاوی رتبه‌های ۲۰ و ۳۰ هزار را از دفتر این مشاور به آن مشاور می‌برند تا بلکه روزنه‌ی امیدی پیدا شود و دانش‌آموز و داوطلبی که سواد و معلومات زیست و شیمی او در حد درصد منفی است در رشته‌های پزشکی پذیرفته شود! بگذریم که در برخی تبلیغاتِ انتخاب رشته در برنامه‌های صوتی و تصویری قول قبولی در رشته‌های روزانه و دولتی به رتبه‌های ۴۰ هزار داده شد که اصلاً در  دوره‌های روزانه و شبانه در هیچ یک از گروه های آزمایشی مجاز به انتخاب رشته نبودند!

در نوشته‌های بعدی درباره‌ی راه‌کارها صحبت خواهیم کرد.

این رشته سر دراز دارد…

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.