چگونه تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه‌تری داشته باشیم؟(بخش ۲ از ۳)

 3- سوگیری راه حل دم دستی
سوگیری راه حل دم دستی به این معناست که فرد احتمال وقوع یک رویداد را بر اساس تعداد دفعاتی که خود شخص به یاد می‌آورد می‌سنجد. این خطای معمول است که مغز ما دچار آن می‌شود و تصور می‌کند که آن چه به آسانی به ذهن ما می‌رسد، مهم‌ترین و درست‌ترین است.
به عنوان مثال، تحقیقاتی که از سوی «استیون پینکر» در دانشگاه «هاروارد» انجام شده است، نشان می‌دهد که ما در زمانه‌ای با کمترین میزان خشونت در تاریخ زندگی می‌کنیم و افراد بیشتری نسبت به گذشته در صلح به سر می‌برند؛ ضمن آنکه آمار آدم کشی و آزار و اذیت کودکان و … نیز نسبت به هر زمان دیگری در تاریخ کاهش یافته است.
اکثر افراد با شنیدن چنین آماری شوکه می‌شوند و برخی حتی آن را باور نمی‌کنند و می‌گویند: اگر ما در صلح آمیزترین زمان تاریخ زندگی می‌کنیم، پس چرا هر روزه تعداد زیادی خبر جنگ، خشونت، قتل و … منتشر می‌شود؟ چرا هر روزه خبرهایی از تروریسم و تخریب می‌شنویم؟ دلیلش همان راه حل دم دستی است.
ما نه تنها در صلح آمیزترین زمان تاریخ زندگی می‌کنیم، بلکه در زمانی با بهترین میزان خبر رسانی در تاریخ نیز به سر می‌بریم. اخبار و اطلاعات در مورد هرگونه فاجعه و جرم، بیشتر از هر زمان دیگری در دسترس ماست. با یک جست و جوی ساده در اینترنت، کافی است تا حجم بالایی از اطلاعات را در عرض تنها چند دقیقه دریافت کنیم.
درصد کلی وقایع ناگوار در حال کاهش است، ولی احتمال اینکه ما در مورد یک یا چند واقعه به سرعت اطلاعات کسب کنیم، در حال افزایش است، و چون اطلاعات مربوط به این وقایع، در ذهن ما حاضر و آماده است، مغز ما این تصور را می‌کند که میزان وقوع این حوادث نیز، در مقایسه با گذشته، بیشتر شده است.
در حقیقت، ما بیش از اندازه به چیزهایی که در ذهن داریم و به یاد می‌آوریم، بها می‌دهیم و آن چه را که از آن اطلاع نداریم، دست کم می‌گیریم.
۱۹۲۰_doctors039day2018

 4- سوگیری لنگر انداختن
لنگر انداختن، به این معناست که ذهن ما برای تصمیم‌گیری، به نخستین اطلاعاتی که به دست می‌آورد، تکیه می‌کند و روی اطلاعات اولیه یا قسمتی از آن، گیر می‌افتد. صاحبان سرمایه‌ها فهمیده‌اند که به عنوان مثال، اگر روی کالایی بنویسند «محدود به ۱۲ عدد برای هر مشتری»، در مقایسه با زمانی که بنویسند «محدودیتی برای خرید وجود ندارد»، مشتری‌ها بیشتر خرید می‌کنند؛ در حقیقت، نوشته اول سبب می‌شود که افراد، میانگین میزان خریدشان را با دیدن تابلویی که به اصطلاح سبب سوگیری لنگر انداختن شده است، افزایش دهند و به خرید خود اضافه کنند.
 
۵- سوگیری تاییدی
یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین انواع سوگیری، سوگیری تاییدی است که به معنای تمایل ناخودآگاه ما برای جست و جو و یافتن اطلاعاتی است که عقاید ما را تایید و تفسیر می‌کنند، و همزمان نادیده گرفتن اطلاعاتی است که از نظر منطقی، با عقاید ما مغایر است.
به عنوان مثال، شخصی عقیده دارد که تغییرات اقلیمی، موضوعی مهم و جدی است و تنها مطالبی را جست و جو می‌کند که درباره حفاظت پایدار محیط زیست، تغییرات اقلیمی و انرژی‌های بازگشت‌پذیر باشد؛ در نتیجه این شخص همچنان عقاید خود را حمایت و تایید می‌کند.
هم‌زمان، شخص دیگری به تغییرات اقلیمی اعتقاد ندارد و به دنبال مطالبی می‌رود که در آنها تغییرات اقلیمی را تنها یک افسانه می‌دانند و نظر دانشمندان را نفی کرده و نادرست می‌پندارند؛ در نتیجه  مدام سعی بر تایید و پافشاری بر باور خود خواهد کرد.
تغییر عقیده، بسیار دشوارتر از آن چه به نظر می‌رسد، است. هر چه شما تصور کنید که موضوعی را بیشتر می‌دانید، بیشتر اطلاعات مغایر با آن عقاید را فیلتر و نفی خواهید کرد. چنین سوگیری شناختی‌ای تقریباً در مورد هر عقیده و نظری ممکن است اتفاق بیفتد. اکثر افراد به دنبال اطلاعات جدید و متنوع نیستند، بلکه بیشتر به دنبال اطلاعاتی هستند که عقاید آنها را تایید کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.