Tag: برنامه ریزی درسی

چگونه می‌توان یک برنامه درسی طراحی کرد؟(بخش ۳ از ۳)

اصول اساسی در این برنامه پیشنهادی به شرح زیر است:
۱ـ ابتدا باید دروس همان روز مطالعه شود؛ چون با مرور دروس هر روز، از فراموشی ‌آنها جلوگیری خواهیم کرد.
 
۲ ـ بعد از آن باید زمان‌هایی را برای مطالعه دروس سال‌های قبل (دوم یا سوم) در نظر بگیریم و مطابق بودجه‌بندی آزمونی که در آن شرکت می‌کنیم، به آ‌ن دروس بپردازیم.
 
۳ ـ ساعات پایانی هر روز را مطابق برنامه درسی فردا، برنامه‌ریزی می‌کنیم؛ چون باید با مطالعه دروس فردا و انجام تکلیف، با آمادگی کامل در کلاس درس حاضر شویم.
 
۴ ـ این جدول برنامه‌ریزی باید با مداد تکمیل شود تا هر زمانی که احساس کردیم به تغییر نیاز دارد، بتوانیم به آسانی آن را تغییر دهیم.
 
۵ ـ این جدول می‌تواند ثابت باشد؛ یعنی می‌توانیم آن را در جایی که مقابل دیدمان باشد، نصب کنیم و بر اساس آن، برنامه درسی هر روزمان را اجرا کنیم.
 
۶ ـ روزهای پنجشنبه قبل از هر آزمون هماهنگ، وقتی را به مرور دروس اختصاص می‌دهیم.
 
۷ ـ شما با تهیه جداول ویژه هفتگی می‌توانید برای خودتان یک دفتر برنامه‌ریزی درست کنید.
 
۸ ـ یادتان باشد که ممکن است شما، به دلیل سخت بودن یک مبحث یا هر مساله دیگری، نتوانید مباحث در نظر گرفته شده را در زمان مدّنظر خودتان تمام کنید. این مساله کاملاً طبیعی است؛ چون یکی از ویژگی‌های برنامه‌ریزی درسی، «انعطاف‌پذیری» برنامه درسی است؛ یعنی اگر برنامه کمی تغییر کرد، هیچ اشکالی پیش نیاید و شما هر مقدار از برنامه را که می‌توانید، اجرا کنید و انجام بقیه آن را به فرصت مناسبی واگذار کنید.
 
۹ ـ ساعات مطالعه هر کس، خاص اوست؛ به عنوان مثال، اگر شما دانش‌آموزی هستید که برای دومین بار است که در آزمون سراسری شرکت می‌کنید، باید از ساعات صبح نیز استفاده کنید.

۱۰ـ جداول ارایه شده، کاملاً پیشنهادی است و لحاظ کردن شرایط خاص و ویژگی‌های شخصی، در اختیار شماست و می‌توانید به هر نحوی که صلاح می‌دانید و با توجه به اصول گفته شده، برای خودتان برنامه‌ریزی کنید.

gg

چگونه می‌توان یک برنامه درسی طراحی کرد؟(بخش ۲ از ۳)

پیشنهادی برای یک برنامه‌ریزی
ابتدا جدولی مانند جدول زیر برای خودتان ترسیم کنید؛ البته می‌توانید از جدول این صفحه نیز کپی تهیه کنید. دوستان عزیز! استفاده از این جدول، بسیار آسان و ساده است و ما سعی می‌کنیم که مراحل کار با این جدول را به صورت ساده و مختصر برایتان بیان کنیم.
 
همان طوری که می‌بینید، جدول مورد نظر ما، تمام ساعت مفید یک دانش‌آموز را در طی هفته نشان می‌دهد. به خاطر داشته باشید که هر خانه، نماینده یک ساعت است؛ پس به ترتیب زیر عمل کنید:
 
۱ـ بعد از ترسیم جدول، ساعات غیرآزاد خود را در هر روز هاشور بزنید؛ به  عنوان مثال، همان طور که در برنامۀ فرض شده می‌بینید، دانش‌آموز مورد نظر ما تا ساعت ۳۰/۱۲ در کلاس‌های درسی به صورت مجازی حضور داشته است و به همین دلیل، ساعات مذکور را هاشور زده است.
 
همین دانش‌آموز ۳۰/۱ ساعت (یک ساعت و سی دقیقه) را نیز برای صرف ناهار و استراحت در نظر گرفته است؛ به این ترتیب، او تا ساعت ۱۴ نمی‌تواند به مطالعه و انجام تکالیفش بپردازد؛ اما ساعت ۱۴ تا ۱۶ را می‌تواند برای مطالعه و انجام تکالیف روز جاری خود در نظر بگیرد و پس از ۲۰ دقیقه استراحت، مجدداً تا ساعت ۴۰/۱۷ به مطالعه‌اش ادامه دهد. همان طور که ملاحظه می‌کنید، وی بعد از مطالعه و انجام تکالیف روز جاری (دوشنبه)، به مطالعه دو عنوان درسی از دروس سال یازدهم خود، یعنی فیزیک (۲) و عربی (۲)، می‌پردازد و پس از آن، مدت یک ساعت و سی دقیقه را به استراحت و صرف شام اختصاص می‌دهد، و بعد از آن، مطابق برنامه درسی روز بعد خود عمل می‌کند؛ یعنی چون طبق برنامه کلاس روز سه‌شنبه، دیفرانسیل، شیمی و دین و زندگی دارد، زمان‌های باقی مانده را به این دروس اختصاص می‌دهد و در نهایت ساعت ۳۰/۲۳ برای خوابیدن به بستر می‌رود.

%d8%b0%d8%b0

 
نحوه تکمیل جدول
در مثال زیر، دانش‌آموز ابتدا ساعات غیرآزاد خود را هاشور زده و به این ترتیب، ساعات آزاد خود را در روز دوشنبه به دست آورده است و بر اساس برنامه‌های درسی مدرسه خود، در روز دوشنبه و سه‌شنبه، برنامه‌ریزی کرده است؛ یعنی ابتدا درس‌های روز دوشنبه و سپس دو عنوان درسی از دروس سال‌های قبل خود را نوشته و پس از آن، دروس روز بعد (سه‌شنبه) را در برنامه روز دوشنبه خود گنجانده است.
 

%d8%b0%d8%b0%d8%b0

چگونه می‌توان یک برنامه درسی طراحی کرد؟(بخش ۱ از ۳)

چرا به برنامه‌ریزی نیاز داریم؟
می‌گویند روزی دو هیزم شکن در جنگلی مشغول قطع کردن درخت بودند. مرد دانایی از کنار آنها عبور می‌کرد. او متوجه نکته جالبی شد؛ بله، نوک تبر هر دو هیزم شکن کند بود. به همین دلیل با هر ضربه‌ای که آنها بر تنه درختان وارد می‌کردند، مقدار کمی از تنه درختان را می‌توانستند بشکافند.
 
مرد دانا به آن دو رو کرد و گفت: اگر تبرهایتان را تیز کنید، راحت می‌توانید تنه درختان را قطع کنید. یکی از آنها جواب داد: نآـ مگر نمی‌بینی؟! ما باید تا غروب تعدادی زیادی درخت را قطع کنیم؛ بنابراین، وقت آن را نداریم که بنشینیم و تبرهایمان را تیز کنیم. مرد دانا چیزی نگفت و از کنار آنها  عبور کرد. چند لحظه بعد، هیزم شکنی که ساکت بود دست از کار کشید و شروع به تیز کردن تبرش کرد. در این فاصله، دوستش تنه دو درخت را قطع کرد و به او گفت: دیدی گفتم وقت تیز کردن تبرهایمان را نداریم؛ حالا از کارت عقب افتادی.
 
کمی بعد، هیزم شکنی که تبرش را تیز کرده بود هم مشغول کار شد و طولی نکشید که وی از دوستش جلو افتاد و با سرعت بیشتری موفق به قطع کردن درختان شد. او با صرف انرژی و زور کمتری، می‌توانست درختان بیشتری را قطع کند، در حالی که دوستش خسته شده و از وی خیلی عقب افتاده بود.
 
بله، دوستان! همان طوری که ملاحظه کردید، تیز کردن تبر موجب افزایش سرعت عمل آ‌ن هیزم شکن شد و او با صرف انرژی کمتری در مقایسه با دوستش، موفق به قطع درختان گردید. برنامه‌ریزی نیز همین نقش را در موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان و داوطلبان آزمون سراسری ایفا می‌کند. ممکن است که تهیه برنامه درسی مناسب، چند ساعت از وقت شما را بگیرد، اما در نهایت، باعث افزایش سرعت کار شما و راحتی کارتان می‌شود. خوب حالا که با نقش برنامه‌ریزی آشنا شدید، اجازه بدهید که به سراغ نحوه برنامه‌ریزی درسی برویم.
gg

۱۰ اصل مهم برای داشتن برنامه ریزی درسی موفق(بخش ۲ از ۲)

اصل ششم، تنوع مطالعاتی
یکی از مهارت‌های لازم برای مطالعه، توانایی انتقال ذهنی است؛ یکی از راه‌هایی که فرد می‌تواند این مهارت را در خود ایجاد کند، تنوع مطالعاتی است که بتواند چندین درس را در کنار یادآوری کند و با هم هماهنگ کند. برای رعایت این اصل در برنامه‌ریزی، خوب است که در روز‌های تعطیل بین ۴ تا ۶ درس و در روز‌های مدرسه ۲ تا ۴ درس مطالعه داشته باشید.

اصل هفتم، تعادل مطالعاتی
در این اصل باید توجه داشته باشید که درس‌ها را بر اساس دو معیار مطالعه کنید، ۱ – ضرایب دروس، ۲ – نقاط قوت و ضعف خودتان. برای مثال دانش‌آموز رشته ریاضی باید زمان مطالعه بیشتری برای دروس اختصاصی که ضریب بالاتری نسبت به دروس عمومی دارند را متعادل کند.

اصل هشتم، ترتیب مطالعه دروس
ترتیب مطالعه دروس شامل دو نکته مهم است؛ اول اینکه بهتر است حداکثر دو درس اختصاصی به صورت متوالی مطالعه شود یعنی بعد از مطالعه دو درس اختصاصی، یک درس عمومی خوانده شود و دوم اینکه درس‌هایی که علاقه بیشتری به آن‌ها دارند در ابتدا و انتهای برنامه و برای درس‌های دشوار در اواسط برنامه مطالعه شود.

اصل نهم، برنامه‌ریزی واقعی
این اصل به این موضوع اشاره دارد که برنامه‌ریزی باید واقع بینانه و عملیاتی باشد به این معنا که نیاز‌ها و فعالیت‌های روزانه خود را در نظر گرفته تا بتوانید به هدف اصلی خود در مطالعه برسید.

اصل دهم، ورزش روزانه
روزانه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه ورزش لازم است تا استرس کاهش و شادابی و تمرکز افزایش یابد؛ ورزش‌هایی مانند ورزش‌های هوازی مثل دویدن، طناب‌زدن و یا ورزش‌هایی که باعث ایجاد ضربان قلب و تنفس می‌شود.
gg

۱۰ اصل مهم برای داشتن برنامه ریزی درسی موفق(بخش ۱ از ۲)

اصل اول، ساعت مطالعه روزانه 
شاید سوال خیلی از افراد در ابتدای سال این باشد که روزانه چقدر درس بخوانیم؟ در جواب باید برای رسیدن به بیشترین مقدار ممکن در طول یک روز تعطیل، ۸ ساعت را به خواب و ۴ تا ۶ ساعت را به امور متفرقه دیگر مانند استراحت، ناهار و شام و … اختصاص داده و ۱۰ تا ۱۲ ساعت را به مطالعه بپردازید و همچنین در روز‌هایی که دانش‌آموزان به مدرسه می‌روند ۸ ساعت را به خواب، ۸ ساعت را به مدرسه، ۲ ساعت را به امور متفرقه دیگر و ۵ تا ۶ ساعت را مطالعه کنند.

اصل دوم، واحد مطالعاتی 
برخی از افراد عادت دارند ساعت‌ها مطالعه کنند و برخی دیگر نمی‌توانند حتی چند دقیقه به صورت متوالی این کار را انجام دهند؛ بهترین زمان برای واحد مطالعاتی بین ۷۵ تا ۹۰ دقیقه است که به ازای هر ۷۵ تا ۹۰ دقیقه بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه استراحت لازم است.

اصل سوم، واحد جبرانی
یکی از اصول مهم در برنامه‌ریزی واحد جبرانی است که برای مثال اگر کار خاصی پیش بیاید، زمانی برای جبران عقب افتادن از قسمت اصلی برنامه را داشته باشید به همین منظور برای این موضوع ۱۰ درصد از واحد‌های مطالعاتی برنامه را باید به واحد‌های جبرانی اختصاص دهید. در صورتی که طبق برنامه پیش رفتید واحد جبرانی را برای دروسی که در آن‌ها ضعف آموزشی دارید استفاده کنید.
 
اصل چهارم، استراحت و تفریح
فرد برای برقراری یک تعادل رفتاری نیاز به یک نیم روز (۶ ساعت) در هفته برای تفریح برنامه‌ریزی کند که این تفریح لازمه هر برنامه‌ای است تا از ایجاد خستگی روحی و جسمی جلوگیری کند.

اصل پنجم، خواب 
خواب مورد نیاز برای افراد ۱۵ تا ۲۵ سال در حدود ۶ الی ۸ ساعت در شبانه‌روز است، یعنی اگر فردی کمتر از ۶ ساعت در شبانه‌روز بخوابد عوارض جبران‌ناپذیری برای او دارد. به طور کلی کم‌خوابی علاوه‌بر کاهش میزان تمرکز، پرش ذهن و افزایش بی‌دقتی، کاهش سرعت مطالعه و ضعف در حافظه نیز می‌گردد.

gg