چگونه هنگام درس‌خواندن حواسمان را جمع کنیم؟(بخش اول)

بر اثر پیشرفت سریع و غیر قابل انتظاری که در قلمرو دانش و فناوری طی چند قرن اخیر نصیب انسان شده است، حجم اطلاعات و دانسته های بشری روز به روز به طور سر سام‌آوری در حال افزایش است. بنابراین لازم است دانش‌آموزان و دانشجویان هرچه سریع‌تر خود را با این تغییر و تحولات، همگام سازند. در این راستا، بسیاری از دانش‌آموزان، داوطلبان کنکور سراسری و دانشجویان کوشش زیاد می‌کنند و بسیار مطالعه می‌کنند ،اما به دلیل عدم توانایی در تمرکز حواس، هنگام مطالعه نمی‌توانند به نتیجه دلخواه و مورد نظر خود دست یابند.

تمرکز در لغت یعنی تراکم، فشردگی مجموعه، چکیده، تمرکز و در اصطلاح یعنی حفظ و نگهداری، توجه و تمرکز حواس روی موضوعی معین . مطمئناً بدون تمرکز حواس ، یادگیری مثمر ثمر و دارای کیفیت لازم نخواهد بود . همه افراد توانایی تمرکز دارند.چون تمرکز نسبی است، کسی نمی‌تواند ادعا کند کاملا حواس پرت است و یا همیشه تمرکز حواس دارد.تمرکز گاهی ساده است و گاهی مشکل. تمرکز در موضوع‌هایی که نیاز به تفکر و تجزیه و تحلیل دارند، مشکل و تمرکز در موضوع‌هایی که جنبه‌ی تفریحی و سرگرمی دارند ، بسیار آسان است.

تمرکز حواس:

برای تمرکز حواس باید عوامل حواس پرتی را به حداقل رساند. تمرکز هر شخص به نسبت کاهش عوامل حواس پرتی او افزایش می‌یابد و بنا به تغییرات موقعیت ذهنی و محیطی او تغییر می‌کند . بیشتر افراد گمان می‌کنند که تمرکز یک امر ذاتی و تغییر آن ناممکن است، در حالی که تمرکز یک امر اکتسابی است و باید هر روز پرورش و جهت داده شود و هر کس با هوش عادی خود می‌تواند به آن دست یابد. پس برقراری تمرکز حواس به میزان کاهش عوامل حواس پرتی بستگی دارد. یعنی هر چه عوامل مزاحم و مخل تمرکز بیشتر باشند، توانایی حفظ تمرکز حواس کمتر است و بر عکس. لذا حواس پرتی، یعنی خارج شدن از روند مطالعه یا جریان کاری و فرو رفتن در افکار و تخیلات و یا انجام کار دیگر.

Focus

منشاء پراگندگی حواس:

حواس پرتی یا منشاء ذهنی و درونی دارد و یا منشاء بیرونی و محیطی

حواس پرتی درونی و ذهنی:

عبارت است از اشکالات فکری انسان و اندیشه‌هایی که موانعی بر سر راه توجه دقیق به مطالعه و تمرکز حواس ایجاد می‌کنند. این مواقع شامل مواردی از قبیل: درد، رنج، غم وغصه ، نگرانی، گرسنگی و تشنگی ، سردی و گرمی ، ترس و خشم و شادی ، سردرد و … می‌باشد

حواس پرتی بیرونی و محیطی:

آنچه که به محیط پیرامون فرد ارتباط پیدا می‌کند و یا تحریکات غیر عادی که توسط حواس مختلف انسان ایجاد می‌شوند مانند نور شدید و نور ضعیف ، صداهای ناهنجار، روشن بودن رسانه‌ای صوتی و تصویری و نظایر اینها ممکن است فرایند تمرکز حواس را با اشکال مواجه کنند. رهایی از حواس پرتی و ایجاد تمرکز حواس در افراد مختلف ، متفاوت است و به حالت درونی ، تجربه‌ها مکان و موقعیت آنها بستگی دارد.

برخی از افراد اظهار می‌دارند که من آدم کاملا حواس پرتی هستم و برخی دیگر می‌گویند نمی‌توانم تمرکز حواسم را به روی کاری حفظ کنم . در حالی که این تفکر غلط است و هیچ کس نباید خود را فردی کاملا حواس پرت یا فاقد تمرکز حواس بداند، بلکه بهتر است وقتی که تمرکز حواس فردی دچار اختلال شد ، بگوید در این لحظه و در محیط فعلی حواس پرتی من بیشتر و میزان تمرکز من کمتر است. لذا حواس پرتی بیشتر علل درونی دارد و به طبیعت خود فرد، ویژگی‌ها، حالات روحی و روانی، و عادات فردی بستگی دارد.بی‌شک حواس پرتی بیرونی آسان‌تر از عوامل حواس پرتی درونی بر طرف می‌شود .

پس می‌توان بدون توجه به عوامل محیطی مانند : سرو صدای زیاد، شلوغ بودن محیط و حتی داخل  سرویس و هنگام مسافرت تمرکز حواس خود را حفظ کرد . اما نمی‌توان در حال گرسنگی و یا تشنگی شدید نگرانی و ناراحتی دگرگونی فکر و اندیشه با تمرکز مطالعه کرد و یا کار دیگری را با تمرکز انجام داد . مطالعات و یا تجربیات زیادی این موضوع را تائید کرده است که یک انسان می‌تواند در محل پر سرو صدا و نا آرامی با تمرکز و توجه کافی مطالعه کند.

در بخش بعدی به بیان راهکارهای کلیدی برای افزایش تمرکز در هنگام مطالعه و درس خواندن خواهیم پرداخت.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.